Enflasyonu kim artırıyor?

Merkez Bankası’nın radikal faiz artışı ile piyasaların önüne geçtiği ve bir süre faizin yatay seyredeceği yönündeki analizlerde bir ay bile geçmeden çöp oldu. MB yeni bir faiz artış baskısı ile karşı karşıya kalacaktır.

13 Eylül’de yüzde 6,25 ile beklentilerin üzerinde faiz artışı gerçekleştiren Merkez Bankası’na(MB) enflasyon canavarı beklentilerin üzerinde bir karşılık verdi: Eylül ayı enflasyonu yüzde 6,30, yıllık enflasyon ise yüzde 24,52 çıktı. Üretici fiyatlarında rakamlar daha korkunç. Aynı dönemde üretici fiyatları yıllık yüzde 46.15, aylık yüzde 10.88 arttı.

MB’nın radikal faiz artışı ile piyasaların önüne geçtiği ve bir süre faizin yatay seyredeceği yönündeki analizlerde bir ay bile geçmeden çöp oldu. MB yeni bir faiz artış baskısı ile karşı karşıya kalacaktır.

Eylül ayının zor geçeceği tahmin ediliyordu. Bu ay yüzde 65’i bankalara ait olmak üzere 11 milyar dolarlık döviz cinsinden dış borç çevrilmesi gerçekleşecek. 2018’in aybaşına düşen en yüksek borç ödemesi. Sadece bu mesele bile piyasaların karabasan görmesine yetiyorken enflasyonun kontrolden çıktığını gösteren rakamlar fırtınayı kasırgaya çevirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın peş peşe gerçekleştirdiği ABD ve Almanya gezisi sonrası keyifler yerinde sayılırdı. Döviz hala yüksek olsa da dolar 6 liranın altına gerilemişti. Alınan tedbirler Kasım ayından itibaren etkisini gösterecek ve enflasyon düşüş trendine girecekti. Yeni Ekonomi Planı’nda, Berat Albayrak’ın ifadesi ile liderliği denetim ve danışmanlık şirketi McKinsey’e verilmesi yabancı sermayeyi ikna adına esaslı bir adımdı. Ama yüzde 25’e dayanan enflasyon oranı rüyayı çabuk bitirdi ve herkes eline kağıdı kalemi aldı yeni faiz oranının ne olması gerektiğini hesaplamaya başladı. Sürecin en kötü sonuçlarından biri, bırakın haftayı gün içerisinde bile ekonomik istikrarın yakalanamaması. Tarantino filminde gibiyiz; her an her şey olabilir.

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın yüksek enflasyon için sıcağı sıcağına yaptığı yorum ise ilginçti. Dövizdeki yükselişi dış güçlere bağlamışlardı, yüksek enflasyonda ise suçlu stokçulardı. Aynen şöyle söyledi Albayrak: “Bu oran piyasa beklentileri ve Merkez Bankası çalışmaları açısından bakıldığında beklentilerin üzerinde. Piyasadaki fiyatlama ölçüsünde fırsatçılık, stokçuluk, spekülatif fiyatlama davranışının algı değil gerçek olduğunu ortaya koydu. Demek ki, biz bu anlamdaki fiyatlamalarla daha yoğun bir şekilde mücadele edeceğiz.”

Umarım bu sözler seçmenleri rahatlatmak için söyleniyordur. Çünkü gerçek dünyadan uzaklaşıp yel değirmenleri ile savaşanların kazandıkları görülmemiştir.